Gdy w latach 80-ych w Polsce kiełkowały idee gospodarowania „bez agrochemii”, w zachodniej Europie organizacje rolnictwa organicznego, biodynamicznego i biologicznego zmagały się już z nieuczciwą konkurencją, oferującą produkty pseudo-ekologiczne typu „zdrowa żywność”, „integrowane”, „niepryskane”.

Gdy w 1989r. rejestrowaliśmy Stowarzyszenie Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi EKOLAND, już wiedzieliśmy że nie warto „wyważać otwartych drzwi”, że lepiej „wskoczyć do jadącego pociągu”. Źródłem ówczesnego "know how" była dla nas Międzynarodowa Federacja Rolnictwa Ekologicznego, IFOAM: wg jej standardów tworzyliśmy w Stowarzyszeniu EKOLAND koncepcję rolnictwa ekologicznego dostosowaną do warunków Polski. Integralną częścią tej koncepcji jest system kontroli – powołany do życia przez samych rolników, gdy tylko zaczął kształtować się rynek żywności naturalnej, dla prostej przyczyny: by uwiarygodnić produkty w oczach konsumentów.

W pierwszej kadencji Stowarzyszenia EKOLAND (1990-93) kontrola była jednym z zadań Konwentu Ekologicznego – 5-osobowego organu (doc. Mieczysław Górny, lek. wet. Janusz Jędrzejczak, mgr Kazimierz Rabsztyn, dr Urszula Sołtysiak, dr Jerzy Szymona), odpowiedzialnego za sprawy merytoryczne: ustalenie kryteriów ekologicznego gospodarowania, szkolenia przyszłych eko-rolników, działania polityczne, akcje informacyjne adresowane do konsumentów, wreszcie – za zorganizowanie systemu kontroli gospodarstw ekologicznych. To ostatnie przypadło niżej podpisanej.

Osobliwym wyróżnikiem tego przedsięwzięcia był – dziś to nie do pomyślenia – brak dokumentu odniesienia! Podstawą kontroli gospodarstw w latach 1990-93 była nieskodyfikowana wiedza: przekazywana – na licznych kursach rolnictwa ekologicznego, organizowanych przez Stowarzyszenie EKOLAND – zarówno rolnikom wnioskującym o kontrolę, jak i tym, którzy podjęli się kontrolowania...

W pierwszym roku EKOLANDowych kontroli (1990) 5 rolników i doradców (Mieczysław Babalski, Józef Brodzki, Andrzej Kasprzyk, Bogusław Klimczak, Tadeusz Szynkiewicz) zweryfikowało 27 pionierskich gospodarstw ekologicznych (ok. 300 ha).

W 1991r. – gdy liczba gospodarstw ekologicznych prawie się podwoiła (49) rozpoczęliśmy szkolenie kadry: odbyły się 2 kursy instruktorskie (w Potoku Złotym k/ Częstochowy, z udziałem niemieckich wykładowców oraz tygodniowy kurs w Szwajcarii). Spośród uczestników tych pierwszych szkoleń wywodzi się trzon dzisiejszego AGRO BIO TEST-u.

W 1993r. EKOLAND wykonał pierwszy krok w stronę wymogów europejskich: w stowarzyszeniu producenckim wyodrębniono działalność kontrolną, powołując 2 Komisje – Inspekcji (przew. Józef Tyburski) oraz Atestacji (przew. Urszula Sołtysiak). Aby sprostać ciągle rosnącej liczbie gospodarstw wnioskujących o weryfikację – w 1993r. przeprowadziliśmy nabór i szkolenie nowych inspektorów: zakwalifikowana wówczas grupa prawie bez wyjątku kontynuuje działalność kontrolną w AGRO BIO TEST-cie.

Rok 1994 przyniósł wreszcie długo oczekiwane „Kryteria Rolnictwa Ekologicznego Stowarzyszenia EKOLAND” (autorzy: Mieczysław Górny, Urszula Sołtysiak, Józef Tyburski, Zbigniew Tyszka) – dokument normujący nowy system i stanowiący podstawę działalności kontrolnej.

Tymczasem rozwój rolnictwa ekologicznego i rynku jego produktów w Europie wymusił zaostrzenie wymogów kontrolnych: dla dobra konsumentów – by mieli pewność, że nabywają żywność, certyfikowaną, ale również eko-producentów – by ukrócić nieuczciwą konkurencję, handlującą bliżej nieokreśloną „zdrową żywnością”. Kluczowym wymogiem jest prawno-organizacyjny rozdział działalności kontrolnej od interesów producenckich. Stowarzyszenie EKOLAND zrobiło wówczas drugi krok w stronę europejskich standardów: w styczniu 1996 podjęło decyzję o przekształceniu swego pionu kontrolnego w niezależną organizację, powierzając zadania założycielskie przewodniczącym odnośnych Komisji: Inspekcji oraz Atestacji. Po zamknięciu sezonu kontrolnego pod znakiem EKOLAND, w grudniu 1996, 20 specjalistów zarejestrowało w Warszawie Stowarzyszenie AGRO BIO TEST – pierwszą polską jednostkę, świadczącą statutowe usługi kontrolne w rolnictwie ekologicznym.

Siedziba AGRO BIO TEST-u mieści się od samego początku w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, a pierwsze biuro techniczne uruchomiliśmy w Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie. Czteroosobowy zarząd Stowarzyszenia AGRO BIO TEST (Krzysztof Brzezicki, Wiesława Juszkiewicz, Urszula Sołtysiak, Józef Tyburski) sterował organizacją w latach 1997-2000.

Inwestując w rozwój, przystąpiliśmy do rozbudowy kadry: w 1997r. zorganizowaliśmy w 3 ośrodkach – w Krakowie, Poznaniu i Brwinowie k/Warszawy – szkolenia dla kandydatów na instruktorów rolnictwa ekologicznego, z których kilkanaście osób zadeklarowało zainteresowanie działalnością kontrolną. Dziś trudno uwierzyć, że dołączyli oni w trzeciej turze rekrutacji – tak szybko się zintegrowaliśmy dzięki kolejnym, wspólnym szkoleniom.

Podstawą kontroli były nadal „Kryteria Rolnictwa Ekologicznego Stowarzyszenia EKOLAND” – jedynego zbiorowego zleceniodawcy w latach 1997-99. Wychodząc naprzeciw eko-rolnikom niezrzeszonym, w roku 2000 opracowaliśmy – na bazie europejskiego rozporządzenia 2092/91 – własne dokumenty normatywne: „AGRO BIO TEST - Kryteria Produkcji w Gospodarstwach Ekologicznych” oraz „AGRO BIO TEST – Kryteria Przetwórstwa i Przygotowania do Obrotu Produktów Rolnictwa Ekologicznego”.

Dzięki uruchomieniu rządowych dotacji dla gospodarstw ekologicznych, zaczęło przybywać rolników ubiegających się o kontrolę eko-rolniczą. Aby sprostać rosnącym potrzebom, inspektorzy Stowarzyszenia postanowili utworzyć sprawnie zarządzaną firmę, wyspecjalizowaną w certyfikacji eko-rolniczej.

W lutym 2001 AGRO BIO TEST Spółka z o.o. przejęła od Stowarzyszenia program kontrolny oraz nazwę, a jej Zarząd (K.Brzezicki, G.M.Sierszeń, U.Sołtysiak) przystąpił do organizowania działalności w 2 biurach: w Warszawie i w Jeleniej Górze.

Rok 2002 to przełomowy okres w historii AGRO BIO TEST-u: w sezonie intensywnych letnich kontroli gospodarstw i przetwórni udało nam się wdrożyć system jakości warunkujący uzyskanie akredytacji w Polskim Centrum Akredytacji (AC 096), co zaowocowało uzyskaniem upoważnienia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi do prowadzenia certyfikacji w rolnictwie ekologicznym.

Obecnie AGRO BIO TEST liczy 50 inspektorów o różnych specjalnościach, objętych regularnym szkoleniem (2-3 sesje rocznie).

Mamy prawo powiedzieć: znamy się na tym, co robimy. AGRO BIO TEST to organizacja z rodowodem, która chce dalej się rozwijać i służyć tym, którzy też chcą się rozwijać w rolnictwie ekologicznym.

Zarząd ( AGRO BIO TEST ) Krzysztof Brzezicki, Danuta Płuciennik, Urszula Sołtysiak